daniel kotowski

Pomnik ofiar biowładzy

performance, obiekt (plastelina, sklejka, płyty MFP, akryl, kółka, uchwyt)
2020-…

Pomnik ofiar biowładzy to mobilny i uniwersalny obiekt upamiętniający zapomniane, a niejednokrotnie także niewidzialne osoby, które doświadczyły przemocy w znormalizowanym społeczeństwie. Ofiarą biowładzy – w kontekście politycznym, społecznym, także kapitalistycznym – może paść każda i każdy. To, co upamiętnia pomnik, to nie tylko daleka i nieodległa przeszłość, ale nawet teraźniejszość.
Realizacja odwołuje się do planowanych realizacji pomnikowych, których koncepcje powstały w kontekście Sympozjum Plastycznego Wrocław ‘70 – prac, takich jak “Centrum Sztuki (pręgierz)” Anastazego Wiśniewskiego czy “Cokół samowystarczalny” Andrzej Wojciechowskiego. “Pomnik ofiar biowładzy” odnosi się jednak przede wszystkim do wątków związanych z przymusową sterylizacją osób, które III Rzesza uznawała za “niepełnowartościowe”, “niechciane”.
Symboliczne odsłonięcie pomnika – realizowane jako dokamerowe działanie performatywne, którego zapis zaprezentowany został w ZŁOTYM KIOSKU – odbyło się 18 października 2020 roku obok mieszczącego się przy ul. Poniatowskiego budynku dawnego szpitala. Założony w XIX wieku pod nazwą Szpital Fundacji Ojczyźnianego Związku Kobiet (znany również jako Augusta Hospital), a po wojnie funkcjonujący do 2006 roku jako Państwowy Szpital Kliniczny nr 3, był jednym z miejsc, gdzie dokonywano zabiegów ubezpłodnienia na mocy wprowadzonej w III Rzeszy ustawy (z dnia 14 lipca 1933 roku) o ochronie przed potomstwem dziedzicznie chorym.
Data tego jednoosobowego wydarzenia również nie jest przypadkowa – właśnie tego dnia 1935 roku, uchwalono ustawę o ochronie zdrowia dziedzicznego narodu niemieckiego. Zgodnie z jej zapisami zostały ograniczone prawa w wyborze małżonka, zabraniające małżeństwa z osobą cierpiącą na chorobę dziedziczną, umysłowo, a także osobom poddanym wcześniej sterylizacji.
Projekt ma swój początek we Wrocławiu i będzie dalej kontynuowany – planuję podróżować z mobilnym pomnikiem poświęconym ofiarom biowładzy do miejscowości, w których miały miejsce podobne procedery.

film: Yuriy Biley
montaż: Daniel Kotowski
pomoc w działaniu performatywnym: Magdalena Kreis

realizacja obiektu: Daniel Kotowski, Yuriy Biley, Magdalena Kreis,

zrealizowany projekt w ramach projektu “Złoty kiosk 70/20” organizowanego przez Strefę Kultury Wrocław i grupę ZŁOTY KIOSK przy wsparciu Ministerstwa i Dziedzictwa Narodowego

foto. Marta Sobala

powrót